Arabasız yaşanan bir dünya metropolü mümkün mü? Paris Belediyesi uzun zamandır bu sorunun yanıtını arıyor ve bu yıl dördüncü kez “Journée Sans Voiture – Paris’te Otomobilsiz Gün” etkinliği düzenleyerek kent yaşamında motorlu taşıtların olmadığı bir yaşam biçiminin mümkün olup olmadığını test ediyor. Bu kez tarih: 16 Eylül 2018 Pazar

Peki bu etkinlik neleri kapsıyor? 16 Eylül 2018 Pazar günü saat 11:00-18:00 arası Paris’te motorlu araçların trafiğe çıkışı yasak. 2015’te ilk kez düzenlenen etkinlik Paris’in küçük bir kısmında denenmişti, 2016’da kapsamı genişletilen Journée Sans Voiture – Paris Otomobilsiz Gün etkinliğindeyse, kent merkezinde daha büyük bir alan trafiğe kapandı, diğer bölgelerde hız sınırı 20 km ile sınırlandırıldı ama 2017’den itibaren etkinlik için, motorlu taşıtların trafiğe çıkma yasağı periferik içindeki her yeri kapsayacak şekilde genişletildi…

Paris'te "Otomobilsiz Gün" - Paris Journée Sans Voiture Pariste.Net

Paris kent merkezindeki yollar -bir gün için de olsa- sadece yayaların, bisikletlilerin, tornet ve scooter’ların yani motorlu taşıtlar hariç herkesin. Tabii önceliğin her zaman yayaların olduğunu da unutmak gerek. Paris çevresini saran Boulevard Périphérique‘te ve onun dışında kalan bölgelerde ise bir kısıtlama yok, trafiğe açık… Fransızcası olanlar için konu hakkında detalı bilgi ve kapsam haritası bu linkte bulunabilir.

Peki Otomobilsiz Gün’de Paris’te bir yerden bir yere nasıl gideceğiz? Merak etmeyin, Paris MetrosuRERbanliyö treni ve tramvaylar normal düzende çalışıyor. Belediye otobüsleri de trafiğe kapalı bölgede 30 kilometre hız sınırını aşmamak koşuluyla pazar tarifesinde sirkülasyona devam edecek, ayrıca taksilerin ve Paris Dolmuşu gibi özel şöförlü araç hizmeti veren özel servislerin dolaşımına (30 km hız sınırı olmak koşuluyla) izin veriliyor.

Paris'te "Otomobilsiz Gün" - Paris Journée Sans Voiture Pariste.Net

2015’teki ilk etkinlikte İstanbul’da tatilde olduğum için bu deneyimi yaşayamamıştım ama 2016’daki etkinlikte Paris’teydim. Trafiğe çıkmasına izin verilen araç kriterleri geniş tutulduğundan bazı bölgelerde pek otomobilsiz gün gibi gelmemişti bana ama kimi yerlerde de ortalık o kadar sakindi ki şahane bir Paris yaşama şansı yakalamıştım. 2017’deki etkinlikteyse (yine hiç yoktan iyidir ama) pek o kadar otomobilsiz gün gibi gelmemişti bana, sanki denetlemeyi iyi yapamadılar gibi.

Bu arada belirtmeliyim ki, Otomobilsiz Gün Etkinliği boyunca toplu taşıma ücretsiz değil. Çünkü amaç insanları arabasız yaşama özendirmek değil, arabasız yaşamın bir dünya metropolünün kalbinde nasıl mümkün olabildiğini o şehrin sakinlerine bizzat deneyimletmek. Ayrıca etkinlik kapsamında Paris’in belirli bölgelerinde çeşitli etkinlikler de düzenleniyor ve otomobilsiz Paris daha keyifli bir hale getirilmeye çalışılıyor. Örneğin 12:00-15:00 arası Concorde Meydanı‘nda piknik, 14:00-18:00 arası da Châtelet‘de sirk etkinliği düzenleneceği duyuruldu.

Paris'te "Otomobilsiz Gün" - Paris Journée Sans Voiture Pariste.Net

Bunun dışında ulaşım için kiralık bisikletler Vélib, kendi bisikletiniz, tornet, scooter, mono roue gibi alternatif taşıtlar da kullanılabiliyor. Elbette ki işin asıl zevkli kısmı Paris’in büyük bulvarlarında, birbirinden güzel sokaklarında yürüyerek dolaşabilmek. Otomobilsiz gün etkinliğinde elektrikli arabaların trafikte dolaşımına izin verilmiyor ama elektrik destekli bisikletler serbest. Motosikletler ve elektrik motorlu bisikletler de yasak kapsamında.

Paris Belediyesi, Mayıs 2016’dan beri -aşağı yukarı- her ayın ilk Pazar günü Champs-Elysées – “Şanzelize”‘yi trafiğe kapatıp sadece yayaların kullanımına açıyor ve otomobilsiz gün etkinliğini lokal olarak deniyor. Yılda bir kez de bunu tüm Paris’te deneyerek Paris’in araç trafiğinden mümkün olduğunca arındırıldığı taktirde yaşamın nasıl olacağını deneyimliyor.

Paris'te "Otomobilsiz Gün" - Paris Journée Sans Voiture Pariste.Net

Bizim kültürümüzde -ne yazık ki- arabalar şehirlerin hakimiyken, gelişmiş ülkelerde yayalar şehrin sahibi oluyor. Çünkü hayat araba sahiplerinin değil tüm insanların ve herkesin arabası yok; olmasına da gerek yok. Hep söylüyorum; Paris’te araba kullanmak ve Paris’te otopark bulmak zaten bir sorun. Bu şehrin karmaşasından da değil sadece, Paris Belediyesi şehrin arabalara değil yayalara ait olması gerektiğini düşünüyor. O yüzden -bolca kapalı otopark olmakla birlikte- sokaklarda araba park etmek için ayrılmış alanların çok az olduğunu görürsünüz. Çoğunluğu ya ağaçlara ya yükleme-boşaltma yerlere ya da kiralık bisiklet Vélib‘e ayrılmıştır.

İsteseler otopark için özel araçları sokaklara boncuk gibi dizebilecekken, insanlar özel araçlarıyla şehir merkezinde mümkün olduğunca az dolaşsınlar diye bunu bilinçli olarak kısıtlıyorlar. Öyle ki, benim gibi hayatta en büyük hobilerinden biri otomobil kullanmak olan birini bile arabasını garajda bırakır, ara sıra aküsü boşalmasın diye inip kontağı açıp kapatır biri haline getirdiler 🙂 Neredeyse hiç ama hiç arabamı kullanma ihtiyacı hissetmiyorum bu şehirde… Yeni araba alma hayali kurarken de egzoz emisyon değeri en düşük olanlara bakıyorum…

Paris'te "Otomobilsiz Gün" - Paris Journée Sans Voiture Pariste.Net

Zaten 21. yüzyılda neden hâlâ fosil yakıtla çalışan arabalar kullanıyoruz, aklım almıyor. Fosil yakıtla çalışan arabaların (yani sokaklarda dolaşan neredeyse bütün arabalar) korkunç bir hava kirliliğine neden oluyor ama biz sanki bu hiç olmuyormuş gibi hayatlarımıza devam ediyoruz. Hele ki dizel yakıtların iddia edildiğinden kat kat fazla çevreyi kirlettiğini öğrenmişken… Zaten bu nedenle Fransız hükümeti dizel yakıtın vergilerini kademeli olarak arttırma kararı aldı. Tabii vaktiyle insanları, daha az yaktığı için “çevreci” diye dizel yakıta yönlendiren politikaların da sorgulanması gerekiyor… Bir de elektrikli araçlar için gerekli olan elektrik üretiminin çevreye etkisi konusu var ki bu konu uzar gider…

Paris Journée Sans Voiture – Paris Otomobilsiz Gün etkinliğinin tadını çıkarabilmeniz, şehirlerin motorlu taşıtlar için değil insanlar için olduğunu yaşayarak deneyimleyebilmeniz dileğiyle.

Fosil yakıtsız günler…

 

 

Yazar

Yorum Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.